จินตนาการ

๏ เมฆน้อยนั้นลอยลิ่ว
ปลิวตามลมโอบล้อมอยู่
ย้ายปีกยกปีกชู
เป็นพิหกกลางห้วงหาว

๏ เกาะกันเป็นก้อนกลม
บนพรมฟ้าที่ทอดยาว
เรียงเป็นลูกชิ้นขาว
เสียบใส่ไม้ไว้ทอดกิน

๏ หรือคือพฤกษาใหญ่
ที่ทอดใบไปทุกถิ่น
บดแดดที่แผดสิ้น
เป็นร่มงามยามร่มเงา

๏ บางครั้งกลับครางครืน
ฟ้าคงฝืนสะอื้นเศร้า
ครืนครั่นเสียงสั่นเทา
แล้วสาดเทน้ำตาทิ้ง

๏ บางคราวฟ้าอ่อนไหว
ก็อ่อนใจไปทุกสิ่ง
ลมไล้ก็ไหววิ่ง
ลอยลิ่วลิ่วตามแรงลม

๏ ปุยไหมบนใยเมฆ
ใครสรรเสกให้งามสม
พระเจ้าชอบกินขนม
จึงเสกเมฆเป็นสายไหม

๏ ท้องฟ้าเป็นสีฟ้า
แต่ต่างตาต่างมองไป
ฟ้าใครก็ฟ้าใคร
ต่างนัยน์ตาต่างอารมณ์ ๚ะ๛

"ทางด่วน" หน้ารามคำแหง

"เร็ว ๆ ดิ เดี๋ยวไม่ทัน มึงลง "ทางด่วน" มาเลย"

อาจเป็นเพราะทนความอืดอาดของผมไม่ไหว หรืออาจเป็นเพราะเห็นฝูงชนเบียดเสียดอยู่เต็มบาทวิถี ราวกับอยู่บนรถเมล์สายสุดท้ายของชุมชนแออัด เพื่อนผมจึงกวักมือเรียกให้ลงไปอยู่บน "ทางด่วน" ด้วยกัน เพื่อให้เวลาที่เหลืออยู่น้อยแสนน้อยเพียงพอต่อการไปถึงสถานที่นัดหมาย

"อันตรายตายห่ะ มึงยังจะให้กูลง-"
ไม่ทันขาดคำ มอเตอร์ไซค์วิ่งเฉียดแขนผมไปนิดเดียว
"เออน่ะ นิด ๆ หน่อย ๆ เพิ่มความตื่นเต้นให้ชีวิต" เพื่อนผมยักคิ้ว ก่อนจะสำทับ "ไปเร็ว ๆ เดี๋ยวพวกนั้นไม่รอนะเว้ย"

ผมนึกกังวลว่า การลง "ทางด่วน" ครั้งนี้จะมีตำรวจมาจับหรือเปล่า แต่ก็ใจชื้นขึ้นหน่อยเมื่อเห็นว่า มีคนจำนวนมากเริ่มใช้บริการ "ทางด่วน" เหมือนผมแล้ว

ไชโย! ประเทศประชาธิปไตย เสียงข้างมากชนะ!

ผมยักไหล่ ก่อนจะเร่งฝีเท้าตามเพื่อนให้ทัน

...............

"ทางด่วน" เป็นศัพท์เฉพาะที่ผมและผองเพื่อนรามฯ บัญญัติความหมายขึ้นใหม่ ใช้เรียกพื้นที่ช่องซ้ายสุดของถนนฝั่งตรงข้ามมหาวิทยาลัยรามคำแหง

ต้องขออธิบายสภาพภูมิศาสตร์หน้ามหาวิทยาลัยรามคำแหงสักนิดว่า เป็นพื้นที่ที่ดีพอจะชิงแชมป์ "ถนนสายรถติดที่สุดในประเทศไทย" ได้แบบสบาย ๆ

ถนนกว้างเพียง ๖ เลน และระยะทางตลอดพื้นที่มหาวิทยาลัยเป็นถนนที่ไม่มีแยกอื่นมายุ่งเกี่ยว ดังนั้นใครเผลอหลงเข้ามาแล้วก็จำต้องขับกินลมชมวิวอยู่บริเวณนี้สักครู่ใหญ่ ๆ

นอกจากนี้ พื้นที่นี้ยังเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยที่มีนักศึกษามากที่สุดในประเทศ และอัตราค่าครองชีพของที่นี่ค่อนข้างเหมาะสมกับคนเบี้ยน้อยหอยน้อย จึงเกิดการชุมนุมกันของประชากรจำนวนมหาศาลโดยมิได้นัดหมาย เมื่อคนเยอะรถจึงแยะ ทั้งรถส่วนตัว แท็กซี่ รถเมล์ เมื่อรถแยะรถจึงติด และเมื่อถนนไม่กว้าง ไม่มีแยกระบาย รถจึงติดเป็นกาวตราช้าง

ต่อไปก็ถึงคิวอธิบายพื้นที่ฝั่งตรงข้ามมหาวิทยาลัย ด้วยเหตุปัจจัยที่มีประชากรหนาแน่น ความต้องการสินค้าจึงสูงตามไปด้วย แต่สตุ้งสตางค์ของประชากรมีไม่มากนัก เมื่อคำนวณตามหลักเศรษฐศาสตร์แล้ว สินค้าที่เหมาะสมที่สุดในการขายย่อมมิใช่กระเป๋ายี่ห้อ "กุชชี่" หรือ "พราดา" ราคาเหยียบหมื่นจากต่างประเทศ แต่เป็นกระเป๋าราคา 199 ติดยี่ห้อกุชชี่แบกะดิน เมื่อเป็นสินค้าแบกะดินจึงต้องหาดินในการแบขาย ในที่สุดจึงลงเอย ณ ทางเท้าฝั่งตรงข้ามมหาวิทยาลัยที่บรรดาพ่อค้าแม่ขายต่างจับจองเป็นพื้นที่ตั้งร้านขายของ เหลือเพียงช่องแคบ ๆ ให้คนแย่งกันเดิน

รถเยอะ ถนนแคบ รถจึงติดฉันใด คนเยอะ ทางเท้าเหลือให้เดินแค่ช่องแคบ ๆ คนจึงติดกันเป็นตังเมไม่แพ้รถติดฉันนั้น

ถ้านึกภาพไม่ออกว่าเวลาที่คนเยอะ ๆ แล้วเดินเบียดเสียดกันบนทางเท้าหน้ารามคำแหงเป็นเช่นใด ขอให้นึกภาพรถเมล์ที่มีคนยัดแน่นจนไม่มีช่องหายใจ กระนั้นกระเป๋ารถเมล์ยังอุตส่าห์ตะโกน "ชิดในหน่อยพี่ ชิดในหน่อย" จนต้องมีคนตะโกนตอบมาว่า "เบียดกันจนจะเป็นผัวเป็นเมียกันแล้วโว้ย"

เพื่อไม่ให้กลายเป็นผัวเป็นเมียกันทั้งบนรถเมล์และทางเท้า จึงเป็นที่มาของการขยายทางเดิน โดยการจับจองช่องซ้ายสุดของถนนติดกับบาทวิถี ตั้งเป็น "ทางด่วน" ตาม "กติกู" ใครที่คิดจะใช้บริการก็ไม่ต้องจ่ายค่าบริการอื่นใดนอกจาก "ความเสี่ยง" ที่จะโดนรถเมล์หรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างอารมณ์หงุดหงิดขับซิ่งมาสอยก้น

..................

อย่างไรก็ตาม ในฐานะที่เป็นประชากรย่านรามคำแหงมานานหลายปี ผมเห็นความเปลี่ยนแปลงบางอย่างเกิดขึ้นบน "ทางด่วน" หน้ารามคำแหง คือเริ่มมีคนใช้บริการมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วง "คนติด" หนัก ๆ จนรถบนถนนต้องยอมยกเลนซ้ายสุดให้เป็นสิทธิ์ขาดของประชาชนคนเดินเท้า ผลก็คือ คนไม่ติดมาก แต่รถติดยิ่งกว่ากาวตราช้างที่แห้งมานานนับสิบปี

ผมนึกย้อนไปถึงช่วงแรกที่มีสินค้ามาตั้งร้านวางขายบนทางเท้า ผู้คนต่างบ่นว่าไม่มีทางเดิน แต่เมื่อมีพ่อค้าแม่ค้าเอาสินค้ามาวางหนักเข้า พื้นที่บนบาทวิถีก็กลายเป็นพื้นที่สำหรับขายสินค้าไปโดยปริยาย ประชาชนยอมรับเสียงส่วนใหญ่ของพ่อค้าแม่ค้าโดยดุษณี

ช่วงแรกที่มีการเปิดใช้ "ทางด่วน" ของคนเดิน บรรดาคนขับรถต่างก่นด่าประชาชนเดินเท้าอย่างอารมณ์เสีย เพราะทำให้รถติดหนักกว่าเดิม ร่ำ ๆ จะขับชนคนบน "ทางด่วน" ให้รู้แล้วรู้รอด แต่นานเข้า บรรดารถยนต์บนท้องถนนก็ยอมหลีกทางให้ประชาชนเสียงส่วนใหญ่ใช้ "ทางด่วน" เป็นช่องทางพิเศษโดยดุษณี

เรื่องราวการตั้งร้านบนบาทวิถี หรือการขยาย "ทางด่วน" ก็คงจะเหมือนกับสินค้าที่วางขายบนทางเท้า เต็มไปด้วยบรรดาของก๊อปแบรนด์เนม และภาพยนตร์-เพลงละเมิดลิขสิทธิ์ สินค้าผิดกฎหมายทุกชิ้นได้รับฉันทามติจากประชาชนในย่านนี้ให้สามารถขายได้อย่างถูกกฎหมาย ผมเดาเอาจากการที่มีคนอุดหนุนมากมายทุกวัน ทั้งที่สถานีตำรวจนครบาลบางกะปิอยู่ห่างไปแค่ป้ายรถเมล์เดียว

โดยไม่ตั้งใจ ผมนึกย้อนไปถึงข้อเขียนเก่า ๆ ที่เคยเขียนไว้ทำนองว่า เสียงข้างมากอาจไม่ใช่เสียงที่ถูกต้องเสมอไป แล้วก็มีผู้เข้าแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเสียยืดยาว กระนั้นผมก็ยังคงเชื่อในสิ่งที่เขียน

ในตอนนี้ผมเห็นพลังของเสียงข้างมากแล้ว จึงอาจต้องกลับไปทบทวนว่า สิ่งที่ผมเคยเขียนไปนั้นยังถูกต้องอยู่หรือเปล่าหนอ?


วุฒินันท์ ชัยศรี
๐๗/๐๘/๒๕๕๓

ความทรงจำเรื่อง "ลุงบุญมีระลึกชาติ"

ครั้งแรกที่ผมรู้จักชื่อคุณเจ้ย อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล ไม่ได้มาจากการสัมผัสงานของเขาโดยตรง แต่รู้จักผ่านบทวิจารณ์ภาพยนตร์เรื่อง "สัตว์ประหลาด" (Tropical Malady) ของรุ่นน้องคนหนึ่ง เธอเขียนออกมาได้ค่อนข้างดีแม้ขณะนั้นจะอยู่แค่ปี ๓

ผมคิดว่า ความงามของอัญมณีไม่ได้อยู่ที่คนเจียระไนเพียงฝ่ายเดียว แต่อัญมณีเองก็ต้องมีความคงทนงดงามอยู่ในตัวเองด้วย ฉันใดก็ฉันนั้น ภาพยนตร์เรื่อง "สัตว์ประหลาด" ก็คงต้องมีอะไรดี ๆ อยู่ข้างในไม่น้อย รุ่นน้องผมจึงสามารถสกัดเอาแง่มุมต่าง ๆ ที่น่าสนใจของภาพยนตร์ออกมาเป็นบทวิจารณ์ชวนอ่านได้ ผมจึงไปเสาะแสวงหา "สัตว์ประหลาด" เพื่อลองเข้าสู่โลกของคุณเจ้ยด้วยตนเอง

ทันทีที่ภาพยนตร์จบลง ผมรู้สึกว่ามีเศษความคิดหล่นกระจัดกระจายรอบตัว ราวกับเป็นชิ้นส่วนจิ๊กซอว์ที่คุณเจ้ยโยนออกมาให้ผมทีละชิ้น ๆ ก่อนที่จะแสดงภาพเต็มของจิ๊กซอว์เพียงเสี้ยววินาที แล้วหนีหายไปดื้อ ๆ ผมรู้ว่ามีคำตอบสมบูรณ์ของภาพยนตร์อยู่จริง แต่ปรากฎเลือนรางในความรู้สึก จนไม่สามารถหยิบชิ้นส่วนเหล่านั้นมาต่อเป็นภาพสมบูรณ์ได้ นี่เองเป็นเสน่ห์ของภาพยนตร์เรื่องนี้ เพราะเชื้อเชิญให้ผู้ชมตีความได้ไม่รู้จบ ผมจึงไม่แปลกใจที่ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับรางวัลขวัญใจกรรมการ (Jury Prize) จากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ แม้จะมีหลายส่วนในภาพยนตร์ที่ผมไม่สามารถตีความได้เลยแม้แต่น้อยด้วยระดับสติปัญญาในขณะนั้น (หรือแม้ในขณะนี้ก็ตามที)

แต่แล้วกาลเวลาก็จับภาพยนตร์ของคุณเจ้ยโยนทิ้งไว้ในกล่องความทรงจำส่วนลึก ก่อนจะดึงเรื่องอื่นเข้ามาชุลมุนในความสนใจ จนผมเผลอลืมเรื่องของคุณเจ้ยไปเสียสนิท

.................

กระทั่งภาพยนตร์เรื่อง "ลุงบุญมีระลึกชาติ" ผลงานล่าสุดของเขาได้รับรางวัลปาล์มทองคำ ซึ่งนับเป็นรางวัลสูงสุดในงานเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ชื่อของคุณเจ้ยและชิ้นส่วนความคิดจากผลงานเรื่องก่อนหน้าจึงหวนกลับมาอยู่ในความสนใจของผมอีกครั้ง รุ่นน้องคนที่เคยแนะนำให้ผมรู้จักคุณเจ้ยผ่านบทวิจารณ์แทบจะฉุดกระชากลากคอผมเข้าไปสัมผัสโลกของคุณเจ้ยเป็นคำรบสองทันทีที่ภาพยนตร์เรื่องนี้เข้าฉายในเมืองไทย

การเข้าไปในโลกของเขาครั้งใหม่นี้ ดูเหมือนว่าคุณเจ้ยจะโยนจิ๊กซอว์ออกมามากกว่าเดิม และให้ดูภาพสมบูรณ์นานกว่าเดิมอีกนิดจนพอจะเห็นเรื่องราวต่าง ๆ ชัดเจนขึ้น กอปรกับชิ้นส่วนความคิดจากครั้งที่ได้ดู "สัตว์ประหลาด" ก็มาช่วยเสริมให้เห็นภาพของเรื่องนี้ชัดเจนขึ้น แม้จะไม่ถึงขนาดประกอบชิ้นส่วนทั้งหมดเป็นภาพสมบูรณ์ได้ก็ตามที

แต่การได้ชมเพียงรอบเดียวออกจะน้อยเกินไปสำหรับการนำมาเขียนวิจารณ์ให้มีน้ำมีนวล ผมจึงต้องพับเรื่องการวิจารณ์เก็บไว้ในกระเป๋าเสียก่อน ทำได้เพียงเขียนบันทึกสิ่งที่จับต้องได้ในการชมภาพยนตร์รอบนี้ไว้ในสมุดว่า:

แท้จริงแล้ว เรื่องผีหรือวิญญาณ ตลอดจนการกลับชาติมาเกิด มิใช่อื่นใดเลยนอกจากจิตวิญญาณที่มีอยู่แล้วในตัวมนุษย์ทุกคน และต้องใช้สัญชาตญาณดั้งเดิมของมนุษย์เป็นสื่อสัมผัส

จิตวิญญาณของมนุษย์แต่ละคนนั้น ต่างก็มี "ความทรงจำ" ที่สร้างอัตลักษณ์และประวัติศาสตร์ของตนเอง ดังนั้นการรับรู้ถึงจิตวิญญาณและความทรงจำ ไม่ว่าจะเป็นของตนเองหรือผู้อื่น จึงเป็นเครื่องยืนยันว่ามนุษย์ผู้นั้นมีตัวตนและมีคุณค่าในฐานะมนุษย์อย่างแท้จริง

ขณะที่ "กระบวนการสร้างมนุษย์ให้เป็นอารยะ" ทั้งหลายที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์โลก เช่น การสร้างโลกสมัยใหม่ การสร้างรัฐ-ชาติ โลกาภิวัตน์ ฯลฯ พยายามกีดกันมนุษย์ออกจากสัญชาตญาณดั้งเดิม ปฏิเสธอัตลักษณ์และประวัติศาสตร์บุคคลโดยการทำลาย "ความทรงจำ" ของจิตวิญญาณทิ้งไป และสร้างความทรงจำใหม่ให้อยู่ในกรอบเดียวกัน เพื่อให้มนุษย์สูญสิ้นตัวตน ลดคุณค่ากลายเป็นเพียงฟันเฟืองเล็ก ๆ ในกลไกการขับเคลื่อนโลกให้เดินไปข้างหน้า

แต่ไม่ว่าจะอย่างไร จิตวิญญาณและสัญชาตญาณดั้งเดิมยังคงมีอยู่ในตัวมนุษย์เสมอ และไม่มีวันจะถูกทำลายลงไปได้ ไม่ว่าเขาและเธอเหล่านั้นจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม

......................

นอกจากสิ่งที่เขียนไว้ในสมุดแล้ว ชิ้นส่วนความคิดจากภาพยนตร์ที่เก็บไว้ในความทรงจำยังมีอีกหลายส่วนที่น่าสนใจ โดยเฉพาะการวิพากษ์วิจารณ์เรื่องราวที่สังคมไทยไม่กล้าพูดถึง เช่น เรื่องศาสนา เรื่องระบอบกษัตริย์ เรื่องคอมมิวนิสต์ ฯลฯ ซึ่งผมและรุ่นน้องได้ถกเถียงกันอย่างเมามันอยู่หลายชั่วโมงหลังจากเรื่องราวของลุงบุญมีจบลง ภาพยนตร์ของคุณเจ้ยยังคงเสน่ห์ "การตีความได้ไม่รู้จบ" ไว้เสมอ และดูเหมือนว่าความคิดของพวกเราจะแตกกิ่งก้านสาขาออกไปมากกว่าเดิม

เร็ว ๆ นี้ ผมเพิ่งได้ข่าวว่า "ลุงบุญมีระลึกชาติ" จะเปิดรอบฉาย และสาขาที่ฉายเพิ่ม รวมทั้งออกเดินสายไปฉายยังต่างจังหวัด น่าดีใจว่าภาพยนตร์ที่เชิญชวนให้เกิดความงอกเงยทางปัญญาได้รับการตอบรับจากประชาชนมากขึ้น แม้ว่าอาจจะเป็นผลข้างเคียงมาจากการได้รับรางวัล หรือการดูตามกระแสก็ตามที แต่อย่างไรเสีย คนดูเยอะก็คงดีกว่าคนดูน้อย การที่คนจำนวนมากขึ้นไปดูหนังแบบนี้ก็น่าจะเชื้อเชิญให้เกิดการ "ออกกำลังกายทางปัญญา" ร่วมกันมากขึ้น เอากระแสตักตวงปริมาณไว้ก่อน ประเดี๋ยวคุณภาพของประชากรก็เพิ่มขึ้นเองน่า

คิดจบ ผมก็รู้สึกทะแม่ง ๆ กับตรรกะชวนงงงวยของตัวเอง

ขณะที่ผมคิดจะตีตั๋วเข้าไปชมอีกครั้ง พอดีรายการเรื่องเล่าเช้านี้ได้แสดงอันดับหนังทำเงินในเมืองไทยประจำสัปดาห์ อันดับหนึ่งคือ "ตุ๊กกี้ เจ้าหญิงขายกบ"

ทำเอาผมลังเลใจ... จะดูลุงบุญมี หรือตุ๊กกี้ดีนะ?


วุฒินันท์ ชัยศรี
๐๗/๐๘/๒๕๕๓

ดาบสามานย์ฤาประหารศักดินา?

๏ ยืมมือทุนสามานย์
มาประหารทุนศักดินา
ภูมิใจเหลือละวา
ว่าชนะว่ากำชัย

๏ เงินเลวคือเงินเลว
เอาคำหรูฉาบเพียงใด
เงินของคนจัญไร
รังจะสร้างเสนียดระอา

๏ เอาทุนมาล้มทุน
ผลคือทุนที่ใหญ่กว่า
ใช่ทุนของประชา
แต่คือทุนของบางคน

๏ "ผมถูกรังแกครับ"
คอยสับปลับให้สับสน
หลงคำซ้ำหลงมนต์
ว่ามารคือนักปฏิวัติ!

๏ การเปลี่ยนแปลงจะต้องเกิด
แต่ใช่เกิดจากคนอสัตย์
มิเช่นนั้นการปฏิวัติ
แค่เปลี่ยนมืออำนาจมาร

๏ หากทุนสามานย์ชนะ
ตระกูลเลวย่อมล้างผลาญ
ถอนทุนจนแหลกลาญ
และรากหญ้าจะย่อยยับ!

๏ รากหญ้าต้องสำนึก
นั่นค้อนเคียวเถิดจงจับ
ลุกฮืออย่าอือรับ
คอยทำตามคำสั่งใคร

๏ ล้มทุนศักดินา
ด้วยมือเราใช่มือไหน
ด้วยทุนเราใช่ทุนใด
ด้วยใจเราใช่ใจเลว

๏ ยืมทุนมาล้มทุน
นั่นแหละเราจะล้มเหลว
คบไฟที่ไร้เปลว
ฤานำทางที่ถูกควร

๏ จิตปฏิวัติเกิดจากใจ
ใช่ปั่นปลุกความปั่นป่วน
ใช่ยุยงด้วยยียวน
แต่คือธรรมที่นำธง

๏ นั่นแหละคือปฏิวัติ
ด้วยจิตธรรมอันสูงส่ง
โค่นทุนศักดินาลง
ด้วยมือเราใช่มือร้าย

๏ ยืมทุนมาโค่นทุน
ย่อมผลลัพธ์คือฉิบหาย
เลนินคงขำตาย
มีสหายเป็นนายทุน

๏ ยืมมือทุนสามานย์โค่นศักดินา
ชัยชนะลวงตาก่อนฉิบหาย
มาร์กซ์-เลนินรู้เข้าคงขำตาย
เมื่อสหายกลับกลายเป็นนายทุน! ๚ะ๛


๒๐/๐๖/๕๓

แรงบันดาลใจจากคนตอบบันทึกบทกวีของโอบอ้อม หอมจันทร์ ใน Facebook

ลมลึกลับในลิฟต์เล็กเล็ก

ขณะฉันจะผายลม...
ดิ่งจมเวิ้งในใจเงียบสงัด
คลื่นลมถล่มซ้ำกระหน่ำซัด
โครกครากค่อยชัดถนัดนัย

ท่ามกลางฝูงชน
ผู้คนมากมายจะผายไฉน
ผายมือนั่นหนอพอทำใจ
แต่ผายลมเหม็นบรรลัยไม่ไหวนะ!

สูงเพียงห้าชั้น
กลับต้องกลั้นกล้ำกลืนฝืนทุกขณะ
ถูกพิษลมโจมตีทุกระยะ
ลิฟต์เหมือนจะยาวนานกว่าล้านชั้น

ห้า - - - - สี่ - - - - - - - - - สาม - - - - - - - - - - - -
คอยถามตัวเองอยู่นั่น
ชั้นหนึ่งถึงเมื่อไหร่!!! เมื่อไหร่กัน!!!!!
ลมปราณมาประจันจะออกแล้ว!!!!!!!!!!!

สุขสันต์วันเกิด-ชีวิตมายาภาพ

ครบรอบวันเกิดของฉันอีกครั้งหนึ่ง
ฉันกลับไม่รู้สึกดีใจ
ฉันจะดีใจได้อย่างไร ในเมื่อชีวิตนี้ไม่ใช่ความจริง

พระพุทธเจ้า นักปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก ผู้ที่ฉันเห็นว่าคำสอนของพระองค์ไม่มีที่ผิดแม้เพียงส่วนเสี้ยวเคยกล่าวเอาไว้ว่า มนุษย์เราเกิดมาจากอวิชชา
อวิชชาปรุงแต่งสังขาร สังขารปรุงแต่งวิญญาณ วิญญาณปรุงแต่งนามรูป นามรูปปรุงแต่งสฬายตนะ สฬายตนะปรุงแต่งผัสสะ ผัสสะปรุงแต่งเวทนา เวทนาปรุงแต่งตัณหา ตัณหาปรุงแต่งอุปทาน อุปทานปรุงแต่งภพ ภพปรุงแต่งชาติ ตอนนี้ฉันกำลังอยู่ในชาติ และกำลังเดินไปสู่ชราและมรณะ
เราทุกคนถืออวิชชาเป็นรากเหง้าในการเกิด
ชีวิตที่กำลังหายใจอยู่ขณะนี้ จึงเป็นเพียงมายาภาพ
แม้จะรู้ว่าชีวิตนี้เป็นมายาภาพ กระนั้นฉันกลับยึดติดอะไรบางอย่าง

ฉันยึดติดอยู่กับความรัก ความโลภ ความโกรธ ความหลง
ทั้งสี่อย่างไหลเวียนอยู่ในใจให้ฉันรู้สึกยึดมั่นถือมั่น และรู้ว่าตัวตนของฉันยังมีอยู่
ความรัก ความโลภก่อให้เกิดความรู้สึกรัก ผูกพัน ยึดติด อยากได้อยากมี ปรุงแต่งให้จิตหลงใหลในสิ่งที่น่ารักน่าใคร่
ความโกรธและความหลงก่อให้เกิดความรู้สึกเกลียดชัง โกรธแค้น ไม่อยากพบไม่อยากสัมผัสในสิ่งที่จิตปรุงแต่งว่าไม่น่ารักไม่น่าใคร่

23 ปีของการถืออวิชชาในการเกิด
ไม่ได้ทำให้ฉันหลีกหนีจากอวิชชาได้เลยแม้แต่น้อย
ตรงกันข้าม อวิชชากลับพอกพูนขึ้นทุกวินาที

วันเกิดของฉันในปีนี้ เป็นวันตายของหลาย ๆ คน
วันเกิดของฉันในปีนี้ อยู่ท่ามกลางความวุ่นวาย ความโกรธเกลียด และการเข่นฆ่า
ฉันเคยก่นด่า หยามเหยียด รังเกียจคนบางกลุ่มในใจ
ฉันด่าว่าพวกเขาไร้การศึกษา ไม่มีปัญญาคิดได้เอง ชอบแต่จะสร้างความวุ่นวาย
ฉันด่าว่าพวกเขาโง่แสนโง่ที่หลงเชื่อคนระยำบางคนที่ชอบโกหกหน้าด้าน ๆ
ฉันมองเขาด้วยสายตาดูแคลน มองเขาอย่างหมาขี้เรื้อนหิวโซตัวหนึ่งที่คอยเลียแข้งเลียขาเจ้านายอย่างไม่ลืมหูลืมตา ทั้งที่เจ้านายคอยโยนให้แต่เศษกระดูก
ฉันเชื่อว่าตัวเองฉลาดเพราะเป็นคนมีการศึกษา เชื่อว่าตัวเองเลือกเข้าข้างฝ่ายที่ถูกต้อง
แต่ฉันกลับหลงลืมไปว่า...
รากเหง้าในการเกิดของฉันคืออวิชชา
รากเหง้าในการเกิดของฉันคืออวิชชาเช่นเดียวกับพวกเขาทั้งหลาย
พวกเราทุกคนก็คือกลุ่มก้อนของอวิชชา ที่ต้องเวียนว่ายอยู่ในสังสารวัฏเช่นเดียวกัน

โศกศัลย์วันเกิดสำหรับปีนี้ เช่นเดียวกับทุกปี
และฉันก็ไม่รู้สึกดีใจ เช่นเดียวกับทุกปี
เพราะชีวิตนี้เป็นเพียงมายาภาพ
เพราะชีวิตนี้เกิดจากอวิชชา
แต่อย่างน้อย ฉันก็รู้สึกดีใจอยู่บ้าง
ที่วันเกิดในปีนี้...ฉันตระหนักรู้ว่าเราทุกคนล้วนเกิดมาจากอวิชชา
ทำให้ฉันเกลียดคนที่เคยเกลียดน้อยลง
แม้เพียงวันเดียวก็ยังดี

คิดถึง... ตุ๊กตา

๏ หากผู้หญิงน่ารักเหมือนตุ๊กตา
เธอก็คงน่ารักมากกว่านั้น
เอาตุ๊กตามาเรียงรายนับร้อยพัน
มาเทียบกันคงไม่เท่าครึ่งของเธอ

๏ เพราะ "ตุ๊กตา" ไม่มีค่าแค่น่ารัก
แม้งานหนักยังยิ้มใสได้เสมอ
เป็นรอยยิ้มพิมพ์ใจให้ใจละเมอ
ได้พบเจอเหมือนเติมใจให้ชื่นบาน

๏ แค่อยากพบเพียงให้หายคิดถึง
กลับตราตรึงหัวใจในยิ้มหวาน
และตอกตรึงหัวใจให้ทรมาน
ร้าวรานด้วยฤทธิ์พิษไข้รัก

๏ เธอจะรู้หรือไม่...ใครคนหนึ่ง
แอบคิดถึงซึ้งซ่านอาการหนัก
เหมือนแสนฟืนสุมไฟร้อนใจนัก
เพียงเธอทักด้วยรอยยิ้มพิมพ์หัวใจ

๏ จะตอบยิ้มด้วยรอยยิ้มยังประหม่า
จะสบตาด้วยสองตายังหวั่นไหว
แล้วคำรักจะเอื้อนเอ่ยเผยอย่างไร
เพียงทักทายยังพูดไปไม่เต็มคำ

๏ ยิ่งหักห้ามหัวใจยิ่งไหวหวั่น
ยิ่งหยุดฝันหยุดคิดถึงยิ่งถลำ
ยิ่งหนีใจยิ่งเหมือนใจถูกจองจำ
ยิ่งลืมเลือนเหมือนยิ่งย้ำด้วยรอยยิ้ม

๏ อยากย้อนไปเป็นเด็กน้อยอีกสักครา
อ้อนแม่ซื้อตุ๊กตาตัวนิ่มนิ่ม
จะนอนกอดตุ๊กตานัยน์ตาพริ้ม
กอดจนอิ่มอุ่นใจไปทุกวัน

๏ สะดุ้งตื่นขึ้นมาว่าฝันไป
ก็รับรู้อยู่แก่ใจได้แค่ฝัน
นอนกอดหมอนร้อนรุ่มรำพึงรำพัน
ดวงหน้านั้นยังตรึงใจไม่รู้จาง

๏ หยิบตุ๊กตาตัวเล็กเล็กขึ้นมากอด
พร่ำพรอดกอดไว้ไม่ยอมห่าง
ตุ๊กตาจะรู้ไหมใครอ้างว้าง
จะรับรู้อยู่บ้างหรืออย่างไร

๏ ขณะที่ความคิดถึงเริ่มเดินทาง
ใจของคนอ้างว้างก็หวั่นไหว
แต่เสี้ยวฝันยังแอบฝันทุกวันไป
ว่าจะได้เดินร่วมทางเคียงข้างเธอ
...
และเสี้ยวฝันนั้นคือหวังกำลังใจ
ขอให้ได้เดินร่วมทางเคียงข้างเธอ ๚ะ๛


ขอบคุณภาพประกอบจาก woman.mthai.com

เถิดจงให้ใจเดินทาง

๏ เธอรู้ไหม...
มีหมื่นน้ำผึ้งใจในที่หนึ่ง
กลิ่นหอมรสหวานซ่านซึ้ง
ตราตรึงหัวใจไม่รู้วาย

๏ และในที่เดียวกัน...
มีความฝันความงามเปี่ยมความหมาย
ถักทอเป็นไหมพรมห่มใจกาย
ก่อนหนาวตายด้วยฤทธิ์พิษอ้างว้าง

๏ และเมื่อเธอเลือกห่มรัก
เธออาจต้องรู้จักความเจ็บบ้าง
อาจจะต้องทุกข์ทนระหว่างทาง
อาจเกิดความบาดหมางระหว่างเรา

๏ อาจสุขใจในทุกทีที่เธอตื่น
อาจทุกข์ใจในทุกคืนสะอื้นเศร้า
แต่เธอรู้ความรักจักบรรเทา
ความเจ็บความเหงาให้เบาลง

๏ รักจึงเป็นเช่นคืนวันที่ผันผ่าน
มีร้าวรานและสุขล้นจนลุ่มหลง
และแปรผันเหมือนวันคืนไม่ยืนยง
เกินจะรู้รักจบลงตรงที่ใด

๏ นั่นคือความรัก...
ฤาจักจำกัดนิยามได้
ระยะทางของความรักยังแสนไกล
ตราบที่มีหัวใจ...จงเดินทาง ๚ะ๛

ONET... โอ้ เซ็งเป็ด!!

เห็นข้อสอบโอเน็ตของเด็กสมัยนี้แล้ว...อ่อนใจ

ประมาณว่า ถ้านายวุฒินันท์ ตอนนี้อยู่ ม.6 และเพิ่งสอบโอเน็ตเสร็จไป ขอบอกว่า มันหมดอนาคตแน่ ๆ ไม่ต้องหวังแล้ว อักษงอักษร- อักษรจุฬาฯ ไม่ต้องคิด อักษรศิลปากรแม้แต่ตูดก็ไม่มีทางฟลุกติด มีแววว่าจะได้เข้าเรียนในโควตารามฯ แทน... ชัวร์ป๊าด!

..........................................................

ข้อสอบ "แนวใหม่" (เขาว่างั้น)

อยากรู้ว่าแนวใหม่ยังไง ติดตามรายละเอียดได้ในข่าว หรือตามเว็บบอร์ดวัยรุ่น อาทิ เด็กดีดอตคอม คงด่าคนออกกันกระจุยแล้ว

โดยสรุปแบบสั้น ๆ ของ "แนวใหม่" ก็คือ เป็นข้อสอบปรนัยที่มิใช่ 4 ตัวเลือก ความน่าจะเป็น 1/4 อีกต่อไป แต่เป็นข้อสอบปรนัยที่สามารถเลือกได้มากกว่า 1 ตัวเลือก หากเห็นว่าถูกต้องมากกว่า 1!

และบางข้อก็เป็นข้อสอบเพื่อวัดความสามารถในการคิดวิเคราะห์เชิงสัมพันธ์ เช่น การจัดดอกไม้ เลือกสีผ้าปูโต๊ะ พร้อมทั้งเลือกเสิร์ฟอาหารในสถานการณ์เฉพาะ ซึ่งเป็นความรู้เกี่ยวกับการงานพื้นฐานอาชีพ โดยใน 1 ข้อ มี 3 ข้อย่อย และต้องเลือกให้ถูกทั้งหมดจึงจะได้คะแนน (แบบนี้มึ... เอ้ย คุณฆ่าผมเลยดีกว่า)

....................................................

ข้อดี - ข้อเสีย

บางข้อก็เป็นข้อสอบที่น่าชื่นชม เช่น ข้อสอบวิชาสังคม:
ฟิลิปปินส์ เคยเป็นเมืองขึ้นของประเทศใด อ่าส์... มีสองคำตอบ คือ สเปน และ สหรัฐฯ เออ... ก็พอทน อันนี้วัดความรู้ได้จริง (แต่นายวุฒินันท์ ตอบไม่ได้แน่ ๆ)

แต่บางข้อก็เรียกร้องจินตนาการจากเด็กมากเกินไปนิดส์ เช่น ข้อสอบวิชาภาษาไทย:
พูดถึงวรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี ตอนสุดสาครโดนชีเปลือยหลอกแล้วพระฤาษีมาช่วยสุดสาคร ก็อีตอน "แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์..." นั่นแล แต่ข้อสอบก็ดั้นถามมาอย่างน่ารัก-
ให้เลือกเครื่องดนตรี ฉาก และเครื่องแต่งตัวของตัวละครที่เหมาะสมกับเนื้อเรื่อง
เช็ดเป็ด! ภาษาไทยหรือการละครวะ!
อุ้ย... เผลอพูดจาไม่สุภาพ

บางข้อก็เป็นการดัดหลัง "เดะกุงเต๊บ" ที่ไม่เคยซักผ้าด้วยมือ โดยการถามถึงขั้นตอนการซักผ้าด้วยมือ! แช่ผ้ากี่นาที? ซักยังไง? ตากยังไง? อันนี้นายวุฒินันท์สบายไป เพราะซักมือเป็นประจำ (ไม่มีคนซักให้+ไม่มีตังค์หยอดเครื่อง)

บางข้อก็รู้เลยว่า คนออกข้อสอบอยากให้นักเรียนได้คลายเครียดบ้าง เลยกวน teen (หมายถึงกวนใจวัยรุ่นวัยทีนส์เอจ) นิโหน่ย
เช่น วิชาพลศึกษา ให้บทความน้องอะไรไม่รู้นักเทนนิส และบอกประวัติยืดยาว ตบด้วยคำถามน่ารักน่าชังว่า:
การตีลูกวอลเลย์ (หมายถึงลูกที่ยังไม่ตกพื้นฝ่ายเรา ไม่ใช่ลูกบอลของกีฬาอีกชนิดหนึ่ง) จะต้องตีลูกเมื่อลูกอยู่ในระดับใด!
พ่อมึ.... อุ้ย เผลออุทานไม่สุภาพ (อีกแล้ว) เอ่อ... บิดาคุณสิ แล้วจะให้ชีวประวัติมาทำดอกนมแมวอะไรฟระ
ข้อนี้อ่านนอกห้องต้องฮา แต่ก็เข้าใจว่า น้อง ๆ อ่านในห้องแล้วคงต้องไม่ฮา!

....................................................

ยังไงก็ขอแสดงความยินดีกับตัวเอง ที่รอดพ้นจากยุคการศึกษา "แนวใหม่" ที่ยิ่งทำยิ่งวิกฤติมาได้ (ถ้าใครพอจำได้ ผมคือนักเรียนมัธยมรุ่นสุดท้ายที่ใช้ระบบ Entrance)
ม่ายงั้นบรรลัยแน่ ๆ
และขอแสดงความยินร้ายกับน้อง ๆ เหยื่อของ "แนวใหม่" ที่ทดลองกันไม่จบไม่สิ้น
(ใหม่มันทุกปี จนเริ่มรู้สึกว่าตัวเองแก่พ้นสมัยแล้ว เพราะตามไม่ทัน)
สุดท้ายก็ขอเป็นกำลังใจให้น้อง ๆ ผ่านพ้นการทดลอง "แนวใหม่" ไปให้ได้ทุกคนนะครับ!!

ความหลงหรือความรัก

๏ เธออาจจะเรียกว่า... ความหลง
เพราะฉันคงหลงใหลในความหวาน
จนยอมปล่อยใจให้ทรมาน
ร้าวรานด้วยฤทธิ์พิษร้าย

๏ เธอควรจะเรียกว่า... ความหลง
เพราะฉันคงรู้ตัวเมื่อสาย
คงรู้สึกเมื่อหัวใจใกล้หนาวตาย
เมื่อร่างกายสลายไปในความจริง

๏ แล้วจะเรียกว่า...รัก...ได้ไหม
เมื่อรู้สึกแล้วสุขใจไปทุกสิ่ง
เมื่อสัมผัสแล้วหัวใจไหวประวิง
เมื่อละทิ้งแล้วหัวใจร่ำไห้ตาม

๏ แล้วเราจะเรียกว่าอะไร
หนึ่งคำถามที่หัวใจใคร่จะถาม
ที่รู้สึกอยู่เต็มใจจงนิยาม
คือความหลง...หรือความงามของความรัก ๚ะ๛

อดีตและศรัทธา

เพราะมีอดีต เราจึงมีรากเหง้า และเพราะมีศรัทธา เราจึงมีสีสัน

รากเหง้า...

ขุดกล้วยไม้จากป่าใหญ่มาปลูกในกระถางเล็ก ๆ สีสันสวยงาม หากกล้วยไม้พูดได้ บางทีมันอาจจะไม่คร่ำครวญ ไม่ร้องไห้โหยหาป่าอย่างที่เราคิด เพราะกล้วยไม้อาจจะตื่นตาตื่นใจกับสีสันของเมืองหลวง ต่อเมื่อได้นำกล้วยไม้กลับไปปลูกในป่า ตอนนั้นกล้วยไม้อาจจะเพิ่งรู้ตัวว่า ไม่มีดินที่ไหนอีกแล้วที่จะเหมาะกับตนมากกว่าที่ป่าแห่งนี้

เราทุกคนก็เหมือนกล้วยไม้ พลัดบ้านพลัดถิ่นมาหลงสีสันน่าตื่นตาของเมืองหลวง และคิดว่าตนไม่สามารถกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิมที่บ้านได้อีกแล้ว ทั้งที่จริงรากเหง้าของชีวิตไม่มีวันจะตัดขาดได้ไม่ว่าจะผ่านไปนานเท่าไร

สีสัน...

ดอกไม้สองดอกเป็นดอกไม้อิสระ มันจะดูดน้ำสีอะไรจากพื้นดินก็ได้เพื่อที่จะมีสีตามต้องการ ดอกแรกเป็นดอกที่สักแต่จะดูดน้ำสีอะไรก็ได้ขึ้นมาพอให้อยู่รอดไปได้วัน ๆ ดอกที่สองพยายามที่จะดูดสีแดงซึ่งเป็นสีที่ดูดยากที่สุด เพราะมันฝันจะเป็นดอกกุหลาบสีสวย ตัวแทนแห่งความรัก แม้จะต้องใช้ความอดทนอย่างหนักก็ตาม

ในที่สุด ดอกไม้ดอกที่สองก็ได้กลายเป็นดอกกุหลาบสีสันสวยงามอย่างที่ใจปรารถนา เพื่อเป็นดอกไม้สำหรับส่งต่อความรักให้แก่คนอื่นต่อไป ขณะที่ดอกไม้ดอกแรกตอนนี้เป็นเพียงดอกไม้ไร้ชื่อ มีสีผสมปนเปกันจนแทบจะดูไม่ได้ และรอวันเหี่ยวแห้งไปอย่างไร้ค่า

แต่น่าแปลก คนหลายคนมักจะเลือกเป็นดอกไม้ดอกแรก โดยอาจจะแอบหวังอยู่ลึก ๆ ว่า ถ้าบังเอิญ น้ำสีที่สักแต่จะดูด ๆ ขึ้นมาอาจผสมกันเป็นสีสันสวยงาม ทั้งที่โลกของความเป็นจริงแทบจะไม่มีโอกาสเป็นไปได้เลย

หากไร้ซึ่งอดีตและศรัทธา เราก็คงไม่มีที่มาและที่ไป เป็นต้นไม้ไร้ค่า ไร้ซึ่งรากเหง้าและสีสัน

อดีตและศรัทธา จึงไม่ใช่สิ่งที่มนุษย์ควรจะมี แต่เป็นสิ่งที่มนุษย์ไม่อาจไม่มีต่างหาก

ว่าด้วยหนังสือ "เด็กชายผู้ไม่เคยเห็นเลนิน"

พอดีว่าช่วงนี้ หนังสือรางวัล Young Thai Artist Award 2008 ได้ทยอยพิมพ์ออกมาแล้ว และก็บังเอิ๊ญบังเอิญว่ามีชื่อของผมและหนังสือนามอุโฆษ(เว่อร์ไป) "เด็กชายผู้ไม่เคยเห็นเลนิน" ติดอยู่ในซอกมุมเล็ก ๆ ของหน้ากระดาษหนังสือที่ได้รับรางวัลเหล่านั้น แฟนานุแฟนหนังสือของผมทั้งรุ่นเพื่อนและรุ่นน้อง (ไม่มีหรอก ติ๊ต่างเอาเอง ฮ่า ๆ ๆ) ที่ไม่ทราบเรื่องการประกวดในสองปีก่อนเลยเกิดอาการ "ฟีเว่อร์" และไถ่ถามถึงหนังสือเล่มนี้กันมาไม่ขาดสาย (อันนี้น่ะ ผมเว่อร์เอง ฟีไม่ได้เว่อร์แต่ประการใด อิอิ) ด้วยความที่ขี้เกียจชี้แจงบ่อย ๆ ก็เลยเอาลิ้งค์เก่าที่เคยลงไว้ใน HI5 มาลงไว้ที่นี่อีกรอบครับ

หะหาย หะหาย นี่มันปกหนังสือ... "เด็กชายผู้ไม่เคยเห็นเลนิน"!!!
(ที่ทำเอง กร๊ากกก)






"เด็กชายผู้ไม่เคยเห็นเลนิน"
1 ใน 6 เล่มสุดท้ายรางวัล Young Thai Artist Award 2008
อย่าสนใจเลยกับหนังสือเล่มนี้
เพราะมันเป็นหนังสือที่ไม่มีวันได้ตีพิมพ์ออกมาสู่บรรณพิภพ
นั่นไม่ทำให้ผมเซ็งเท่าไร
ที่ผมเซ็งก็คือ เพื่อนที่พอจะรู้จักการประกวดนี้ถามผมตลอดว่า "เมื่อไหร่จะตีพิมพ์วะ"
พอผมตอบว่า "ไม่ได้ตีพิมพ์"
เพื่อนก็จะถามกลับว่า "อ้าว ปกติเขาจะตีพิมพ์ 6 เล่มที่เข้ารอบไม่ใช่เหรอ"
พร้อมกับสีหน้าในทำนองว่า "มึงโม้ป่าวเนี่ยเรื่องเข้ารอบ 6 คน"
ครั้นจะตอบว่า "เออ กูก็งงเหมือนกัน" ก็กระไรอยู่
ได้แต่จนใจ ไม่รู้จะตอบคำถามยังไง
เรื่องของเรื่องคือมันเข้ารอบ 6 คนจริงแหละ แต่พอถึงรอบตัดสิน กรรมการรอบตัดสิน (ซึ่งเป็นคนละชุดกับรอบคัดเลือก) ก็ดึงออกซะ 4 เล่ม ให้ 1 เล่มได้ยอดเยี่ยม 1 เล่มได้ดีเด่น ส่วนอีก 4 เล่มที่เหลือได้รับรางวัลชมเชย (และจะไม่ได้รับการตีพิมพ์ เพราะอยู่นอกเหนือสัญญาของนานมีบุ้คส์ที่จะตีพิมพ์เฉพาะรางวัลยอดเยี่ยม ดีเด่น และ Jury's Mention) ซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์การประกวด ทำเอา 4 คนที่โดนดึงออกจากรอบ 6 คนสุดท้าย อึ้ง กิม กี่ ไปตามกัน ผมเองไม่เสียดายรางวัลเท่าไหร่ เสียดายเงินมากกว่า เพราะแทนที่จะได้ 50,000 ดั๊นเหลือแค่ 20,000 ซะนี่!
หลัง ๆ ผมเลยไม่พูดแล้วว่าผมเข้ารอบ 6 คน ขี้เกียจอธิบาย
บางทีมันก็เป็นแค่ความฝันชั่วขณะตด เมื่อกลิ่นจางก็หายไป...

ความเห็นจากกรรมการรอบตัดสิน :

"ผลงานยังไม่ถึงขั้น ไม่สมควรได้รับการตีพิมพ์"

แต่ไหน ๆ ก็บ้าจี้ทำปกหนังสือไว้รอแล้ว เลยเอามาโชว์ซะหน่อย ฮ่า ๆ
ในเล่มประกอบด้วยเรื่องสั้นที่ "ไม่ถึงขั้น" 8 เรื่อง
สะท้อนถึงสัญชาตญาณดิบและความโหดร้ายที่มนุษย์กระทำต่อกัน

1. เด็กชายผู้ไม่เคยเห็นเลนิน
2. หลง
3. เหยื่อ
4. ยุติธรรม
5. เจ้าพ่อไทร
6. ช้างเผือก
7. เพื่อชาติ
8. ใบไม้ผลิสีเลือด

อย่าแปลกใจหากจะเห็นผลงานไม่ถึงขั้นเหล่านี้ โผล่อยู่ตามหน้านิตยสารบางฉบับ
ผมมิได้ "ลักไก่" แต่อย่างใด
หลังจากชวดรางวัล YTAA 2008 แล้ว เรื่องสั้นชุดนี้ก็แยกร่างไปตามนิตยสารต่าง ๆ
ได้ตีพิมพ์บ้าง ไม่ได้พิมพ์บ้าง
และจะไม่กลับมารวมร่างกันอีกแล้วแน่นอน
ลาก่อน "เด็กชายผู้ไม่เคยเห็นเลนิน"

และพบกันใน YTAA 2010
ผมจะเรียกมันว่า "นัดล้างตา" ครั้งนี้ผมไม่เอาอะไรมากหรอก
ขอแค่รางวัล "ยอดเยี่ยม" และเงินสามแสนก็พอ

ว่ะฮ่าฮ่าฮ่าฮ่า! (ขี้โม้จริง ๆ)

กรรณะ...วีรบุรุษผู้พ่ายแพ้?

เมื่อวาน ผมเพิ่งได้ทำ Quiz ใน FaceBook ว่าด้วย "คุณคือใครในมหากาพย์ มหาภารตะ" ผลออกมาว่า ผมคล้าย "กรรณะ" กรี๊ด ๆ ๆ ตัวละครในดวงใจ (คำพูดที่ Quote มาจากเรื่องที่อยู่ซ้ายมือของบล็อกก็เป็นคำพูดของกรรณะครับ) ที่แต่คำบรรยายดูจะไม่ถูกใจจอร์จไปหน่อย แถมรูปยังเอารูปตอนเข็นรถมาอีก แน๊ รูปเท่ ๆ อย่างตอนแผลงศรไม่เอามาเลย (ว่าแล้วก็เอามาเองซะเลย แฮ่ ๆ)

จะด้วยความไม่ถูกใจ หรืออัดอั้นตันใจอย่างไรก็แล้วแต่ ผมก็ได้เขียนเกี่ยวกับตัวละครนี้ไว้ยืดยาวพอสมควร เลยคิดว่าน่าจะเอามาลงไว้ในบล็อกเผื่อเก็บไว้อ่าน หรือเผื่อว่าหลายคนที่ได้อ่าน อาจจะเข้าใจตัวละครนี้มากขึ้น และเข้าใจว่า ทำไมผมถึงชอบ... ฝ่ายร้าย ไม่สิ พระรอง ก็ไม่อีกแหละ เอาเหอะ จะเป็นอะไรก็คือ "กรรณะ" ก็แล้วกัน

กรรณะ เป็นตัวละครผมคิดว่าที่น่าเห็นใจที่สุดในเรื่องมหาภารตะ ชีวิตของกรรณะถูกกำหนดด้วยชะตากรรมทั้งชีวิต เขาเป็นบุตรของสุริยเทพ ควรจะได้เป็นพี่ชายคนโตของฝ่ายปาณฑพ (ฝ่ายตัวเอก) แต่โชคชะตากลับเล่นตลกให้เขาเกิดมาผิดเวลา! เหตุเพราะนางกุนตีในวัยสาวเพียงอยากทดลองมนตร์ บุตรพระสุริยเทพจึงต้องกลายไปเป็นคนในวรรณะศูทร เพราะนางกุนตีจำต้องทิ้งเขาไปเนื่องจากเกรงคำครหาที่มีลูกขณะที่ยังไม่ได้แต่งงาน คนเลี้ยงม้าจึงเก็บกรรณะไปเลี้ยง

ตลอดชีวิตของกรรณะ แม้จะปรากฏว่ามีฝีมือและวีรกรรมทัดเทียมกับอรชุน พระเอกของเรื่อง แต่ก็ไม่ได้รับการยกย่อง มีเพียงคำดูถูกว่าเป็นพวกวรรณะต่ำที่อาจหาญจะมาแข่งขันกับคนวรรณกษัตริย์อย่างอรชุน แม้ว่าหลายครั้งจะปรากฏว่า กรรณะเก่งกว่าพวกปาณฑพมากก็ตาม (ในฉบับสันสกฤตไม่สามารถอ่านได้ ในฉบับภาษาอังกฤษไม่แน่ใจว่าอ่านถูก แต่ในฉบับไทยจำได้ว่ากรรณะล้มภีมะได้แต่ไม่ฆ่าเพราะให้สัญญากับนางกุนตีไว้ และยิงธนูแม่นจนเกือบทำให้อรชุนสิ้นชีพไปครั้งหนึ่ง หากไม่ได้ฝีมือการขับรถศึกของพระกฤษณะช่วยไว้)

ไมตรีเดียวที่กรรณะได้รับมาจากมือของทุรโยธน์ ดังนั้นอาจพูดไม่ได้เต็มปากว่าถูกทุรโยธน์หลอกใช้ (แม้ว่าเจตนาแรกเริ่มของทุรโยธน์จะเป็นไปในทางหลอกใช้ก็ตาม แต่ในภายหลังทุรโยธน์ก็ปฏิบัติต่อกรรณะเฉกเช่นเพื่อนแท้คนหนึ่ง) เพราะฝ่ายธรรมะเองก็ปฏิเสธกรรณะแต่แรกเริ่ม โดยเฉพาะอรชุนที่ตั้งตัวเป็นศัตรูหมายเลขหนึ่ง กรรณะจะเหลือทางเลือกใดอีกนอกจากรับไมตรีของทุรโยธน์ และทุรโยธน์เองก็ปฏิบัติต่อกรรณะอย่างเพื่อนที่ดีที่สุดจริงๆ ทั้งมอบทรัพย์สมบัติ มอบแคว้นให้ครองเพื่อเป็นการเชิดหน้าชูตาและเปลี่ยนสถานะทางสังคม หรือบางครั้งที่กรรณะไม่เห็นโดยกับแผนลอบกัดพวกปาณฑพของทุรโยธน์ กรรณะก็ปฏิเสธไม่เข้าร่วม และทุรโยธน์ก็ไม่ได้บีบบังคับให้เข้าร่วมหรือบอกเลิกคบกับกรรณะแต่อย่างใด ทั้งสองยังคงมิตรภาพที่ดีอย่างเสมอต้นเสมอปลาย จนมีผู้กล่าวว่า มิตรภาพระหว่างอรชุนและกฤษณะเป็นมิตรภาพที่ยิ่งใหญ่ก็จริง แต่ไม่เท่ามิตรภาพของกรรณะและทุรโยธน์

ในนวนิยายเรื่อง "โรงเรียนที่เงียบที่สุดในโลก" นวนิยายเข้ารอบสุดท้ายซีไรต์ของปีที่ผ่านมา ของฟ้า พูลวรลักษณ์ มีตอนหนึ่งที่ตัวละครถกเถียงกันถึงความสำคัญระหว่างสองตัวละครคือ กรรณะ และอรชุน ตัวละครหนึ่งได้แสดงทัศนะว่า การขาดกรรณะไปอาจทำให้เรื่องขาดหายไปสักบรรพสองบรรพ แต่หากขาดอรชุนไป มหาภารตะจะไม่สามารถคงอยู่ได้ เพราะอรชุนเป็นตัวละครสำคัญของเรื่อง นั่นอาจจะจริง เพราะเรื่องราวดำเนินไปโดยเน้นที่การผจญภัยของฝ่ายปาณฑพ และการสรรเสริญวีรกรรมของอรชุน นักรบผู้เก่งกล้าที่สุดของเรื่อง แต่หากถามผม ผมกลับคิดว่า หากขาดกรรณะไป เรื่องคงจืดชืดเกินกว่าจะดำเนินไปได้อย่างออกรสเช่นนี้

เพราะกรรณะคือตัวละครที่เป็นเสมือนตัวแทนของมนุษย์ธรรมดาที่ต้องต่อสู้อย่างหนักในจิตใจตนเอง ระหว่างการเลือกธรรมะหรืออธรรม บุญคุณหรือความถูกต้อง ความขัดแย้งนี้อาจพบได้ในอีกตัวละครหนึ่งคือ ภีษมะ ผู้ที่ต้องรบกับหลานปาณฑพของตนเพื่อปกป้องกรุงหัสตินาปุระ แม้จะรู้ว่าปาณฑพเป็นฝ่ายถูกก็ตาม แต่สำหรับผมแล้ว ปมขัดแย้งในใจของภีษมะไม่รุนแรงเท่ากรรณะ เพราะถือเป็นหน้าที่และคำปฏิญาณของภีษมะที่ต้องปฏิบัติโดยไม่มีสิทธิ์เลือกอยู่แล้ว (และภายหลังภีษมะก็เลือก "ความตาย" เพื่อให้หน้าที่ของตนจบสิ้นลง) แต่สำหรับกรรณะแล้ว เขามีสิทธิ์เต็มที่ที่จะ "เลือก" ไม่ว่าจะเลือกมาเข้ากับปาณฑพซึ่งเป็นพี่น้องแท้ ๆ หรือแม้กระทั่งเลือกที่จะเป็นกลาง แต่เขาก็ไม่เลือก สำหรับเขาแล้ว สายเลือดหรือความถูกต้อง ไม่สำคัญเท่าธรรมะในใจเขาเองที่จะไม่ทรยศเพื่อน นางกุนตีเป็นแม่ของกรรณะแต่ไม่เคยได้เลี้ยง พี่น้องแท้ ๆ ของกรรณะก็ไม่มีใครยอมรับในตัวเขา บุญคุณที่ทุรโยธน์มีต่อกรรณะก็เป็นสิ่งที่ยากจะทำเป็นมองไม่เห็นหรือไม่เคยมีอยู่ ในเมื่อพวกปาณฑพคือเสี้ยนหนามเดียวในใจของทุรโยธน์ เพื่อนอย่างกรรณะจึงสมควรที่จะเป็นผู้ช่วยขจัดเสี้ยนหนามในใจของเพื่อน แม้จะรู้อยู่เต็มอกว่าทุรโยธน์กำลังทำในสิ่งที่ผิด และรู้อยู่เต็มอกว่าตนไม่สามารถเตือนสติทุรโยธน์ได้อีกแล้ว แต่กรรณะก็ไม่คิดจะหนีไป สำหรับเพื่อนตายอย่างกรรณะแล้ว ต่อให้ต้องตามไปจนสุดขอบนรก กรรณะก็จะทำ นี่มิใช่คุณธรรมที่เพื่อนมีต่อเพื่อนหรือ? นี่มิใช่สิ่งที่น่าสรรเสริญที่เพื่อนทำต่อเพื่อนหรือ?

บุรุษผู้ยิ่งใหญ่อย่างกรรณะ สุดท้ายจึงต้องตายเพราะถูกอรชุนยิงในขณะที่ไม่พร้อมรบ เนื่องจากคำยุยงของพระกฤษณะ ซ้ำก่อนหน้านี้พระอินทร์ บิดาของอรชุนก็มาแลกอาวุธศักติกับเกราะวิเศษของกรรณะ และลูกของภีมะก็ยอมโดนศักตินั้นเสียเองก่อนที่กรรณะจะได้ใช้กับอรชุน และกรรณะเองก็ยังลืมมนตร์ที่จะเรียกศรปาศุปัตเพราะถูกอาจารย์สาป การฆ่ากรรณะอย่างไม่สมศักดิ์ศรี การไม่สามารถจะป้องกันตัวเองได้ของกรรณะ และการยอมสูญเสียหลายสิ่งเพื่อที่จะฆ่ากรรณะนี้จะบอกอะไร? สิ่งเหล่านี้เองที่บอกว่า กรรณะเป็นนักรบที่เก่งกล้าน่าครั่นคร้ามมากเพียงใด และลำพังความสามารถของอรชุนเพียงคนเดียวก็ยังมิอาจโค่นนักรบอย่างกรรณะลงได้

กรรณะจึงเป็นตัวละครที่น่าสนใจมากในเรื่อง เหตุเพราะความไม่สมบูรณ์ของชีวิตที่โชคชะตาเป็นผู้กำหนด และความพยายามดิ้นรนอย่างเต็มความสามารถเพื่อเอาชนะโชคชะตาของตนนั่นเอง ผลสุดท้ายแม้กรรณะจะไม่สามารถเอาชนะชะตากรรมของตนเองได้ แต่ทุกคนก็ได้เห็นแล้วว่า เขาเป็นวีรบุรุษที่ยิ่งใหญ่มากเพียงใด

*ขอบคุณภาพประกอบจาก mohanudgiri.blogspot.com